De Vloek van de Coropina

Hoofdstuk 1: Het Dagboek uit 1942

Er zijn plekken in Suriname waar de grond meer heeft gedronken dan alleen regenwater. Plekken waar de bomen getuige zijn geweest van dingen die het daglicht niet kunnen verdragen. De Colakreek is voor velen nu een plek van ontspanning en plezier, maar diep in de schaduwen van de bomen aan de Coropinakreek ligt een geschiedenis begraven die in 1942 begon—een jaar waarin de wereld in brand stond, maar waarin in de bossen van Suriname een heel ander soort vuur werd ontstoken.

Het verhaal kwam bij ons terecht via een anonieme bron, een nazaat van een man die jarenlang een geheim met zich meedroeg, opgetekend in een vergeeld dagboek. Het begint bij twee Amerikaanse soldaten, gelegerd in Suriname tijdens de Tweede Wereldoorlog: Joey en Mike.

Joey was een man die dacht dat de wereld aan zijn voeten lag. Voor hem was Suriname niet meer dan een hete, vochtige jungle vol “primitieve” mensen. Hij en Mike waren gestationeerd nabij de kreek, en de verveling en de hitte deden iets met hun morele kompas. Ze voelden zich onoverwinnelijk in hun uniformen, ver van huis en ver van de wetten van de beschaving.

Op een broeierige middag in 1942 zagen ze haar. Ze was jong, nauwelijks een vrouw nog, en ze was bezig met de was aan de oever van de kreek. Haar naam is door de tijd gewist, maar de herinnering aan haar schoonheid en haar tragiek bleef bewaard in de memoires van de getuigen. Ze was een lokaal meisje, puur en onschuldig, niet wetende dat het gevaar die dag niet uit het bos kwam, maar van de mannen die haar zogenaamd kwamen beschermen.

Wat er daarna gebeurde aan de oever van die kreek, is een zwarte bladzijde in onze geschiedenis. Joey en Mike, gedreven door een duistere impuls en een totaal gebrek aan respect voor het leven in dit land, pleegden een gruwelijke daad. Ze misbruikten het meisje onder de dichte bladeren van de kreek, terwijl de vogels stopten met zingen en het water van de Coropina even leek stil te staan uit pure afschuw.

Toen ze klaar waren, lieten ze haar achter, gebroken en besmeurd op de vochtige grond. Ze dachten dat ze ermee weg zouden komen. Wie zou hen immers aanpakken? Zij waren de Amerikanen. Zij waren de redders.

Maar het meisje was niet alleen. Terwijl ze daar lag, haar ogen gericht op de kruinen van de bomen, deed ze geen aangifte bij de politie. Ze riep niet om hulp van mensen. Met haar laatste krachten, terwijl haar bloed zich mengde met het zwarte water van de kreek, sprak ze een vloek uit. Het was geen schreeuw, maar een ijzingwekkende fluistering die door de wind werd opgevangen.

“Het water zal jullie niet wassen. De grond zal jullie niet rusten. En zij die na jullie komen, zullen voelen wat ik heb gevoeld.”

De soldaten lachten het weg toen ze die avond in hun kamp zaten. Ze dronken hun rum en praatten over hun “verovering”. Maar die nacht begon de eerste van hen te schreeuwen in zijn slaap. Joey droomde niet van de oorlog in Europa of de Pacific. Hij droomde van zwart water dat in zijn longen stroomde, en van een paar ogen die hem vanuit de duisternis van de jungle aanstaarden.

Hij wist toen nog niet dat de vloek van de Coropina zojuist was geactiveerd. En dat de prijs die betaald moest worden, generaties lang zou nadrukken op iedereen die de rust van die plek zou verstoren.

Hoofdstuk 𝟮: 𝗗𝗲 𝗢𝗻𝘇𝗶𝗰𝗵𝘁𝗯𝗮𝗿𝗲 𝗝𝗮𝗴𝗲𝗿

De euforie van Joey en Mike na hun gruwelijke daad in de schaduwen van de kreek verdampte sneller dan de ochtenddauw in de Surinaamse zon. Terug in het kamp deden ze alsof er niets aan de hand was, maar de stilte tussen de twee vrienden werd met het uur zwaarder. Het was niet de schuldgevoelens die aan hen knaagden—daarvoor waren ze te arrogant—het was een onverklaarbaar gevoel dat ze constant in de gaten werden gehouden.

In het dagboek van de getuige staat beschreven hoe Joey die eerste week na het incident langzaam begon te veranderen. Hij, de luidruchtige soldaat uit Chicago die altijd vooraan stond met een grap, werd stil. Hij weigerde nog te baden in de kreek. “Het water voelt niet als water,” had hij tegen Mike gefluisterd terwijl ze op wacht stonden. “Het voelt als koude handen die aan mijn enkels trekken.”

De eerste fysieke aanwijzing dat de vloek van het meisje geen loos dreigement was, kwam op een woensdagnacht. Joey werd schreeuwend wakker in zijn legeroveral. Toen zijn kamergenoten het licht aanstaken, zagen ze iets dat de ervaren militairen de stuipen op het lijf joeg. Op de rug van Joey, precies op de plek waar hij het meisje tegen de grond had gedrukt, zaten diepe, paarsblauwe striemen. Het leek alsof iemand met enorme kracht zijn nagels in zijn vlees had gezet. De wonden bloedden niet, maar ze verspreidden een geur van rottend kreekwater.

De legerarts kon het niet verklaren. “Insectenbeet? Een allergische reactie?” Joey zweeg. Hij wist dat geen enkel insect in Suriname deze patronen achterliet. Dit was het handschrift van de wraak.

Terwijl Joey fysiek achteruitging, begon bij Mike de mentale terreur. Mike was degene die op de uitkijk had gestaan, de man die had gelachen terwijl het meisje smeekte. Nu hoorde hij datzelfde gelach overal. Als hij door het bos liep, hoorde hij voetstappen die precies in zijn ritme liepen, maar als hij omkeek, was er niets anders dan de onbeweeglijke bomen. Het ergste was het geluid van klotsend water. Zelfs midden in het kamp, kilometers verwijderd van de oever, hoorde Mike het geluid van iemand die kleren aan het wassen was in de kreek. Klap. Klap. Klap. Het geluid van natte stof tegen de stenen.

De sfeer in het Amerikaanse kamp werd grimmig. De lokale arbeiders, Surinamers die hielpen met de logistiek, begonnen de twee soldaten te mijden. “Den boy abi wan sani na den baka,” fluisterden ze. Ze zagen de zwarte schaduw die aan de voeten van Joey en Mike kleefde, een schaduw die niet bewoog met de zon mee.

Op een middag, precies twee weken na de daad, escaleerde de situatie. Joey moest een lading goederen controleren nabij de aanlegsteiger van de Coropina. Mike stond een paar meter verderop. Plotseling verstijfde Joey. Zijn ogen puilden uit en hij greep naar zijn keel. Mike rende naar hem toe. “Joey! Wat is er?”

Joey kon niet praten. Hij maakte wurgende geluiden. Voor de ogen van de verbijsterde Mike begon Joey’s huid nat te worden, alsof hij zojuist uit de kreek was gestapt, terwijl de zon fel scheen en er geen druppel regen viel. Zijn longen liepen vol met vloeistof. Hij hoestte, en wat er uit zijn mond kwam, was geen slijm of bloed, maar zwart, modderig kreekwater, vermengd met kleine stukjes rottende bladeren.

Joey zakte in elkaar op de steiger. Terwijl hij naar adem hapte, zag Mike in de reflectie van het water een gestalte staan vlak achter zijn vriend. Het was het meisje. Ze hield geen wasgoed vast, maar een zwarte kalebas. Ze keek Mike recht aan en glimlachte. Het was een glimlach die beloofde dat de dood voor Joey slechts het begin was, en dat Mike’s beurt nog moest komen.

Tegen de tijd dat de militaire politie arriveerde, was de gestalte verdwenen. Joey leefde nog, maar hij was een wrak. De legerleiding dacht aan een zeldzame tropische ziekte, maar in het kamp wist iedereen beter. De Coropina had gesproken. En ze was nog niet klaar met haar afrekening.

Hoofdstuk 𝟯: 𝗗𝗲 𝗣𝗿𝗶𝗷𝘀 𝘃𝗮𝗻 𝗵𝗲𝘁 𝗭𝘄𝗶𝗷𝗴𝗲𝗻

De gebeurtenissen op de steiger van de Coropina verspreidden zich als een lopend vuurtje door het Amerikaanse kamp. Soldaten die gewend waren aan de discipline van het leger, stonden nu met knikkende knieën op wacht. Het feit dat Joey zwart kreekwater had opgehoest terwijl hij op het droge stond, was niet weg te verklaren met een medisch handboek. De legerleiding zat met de handen in het haar. Voor hen was dit geen vloek, maar een “veiligheidsrisico” dat de moraal van de troepen ondermijnde.

In het vergeelde dagboek van de getuige wordt beschreven hoe een hoge officier, Kapitein Henderson, de zaak probeerde te sussen. Hij gaf opdracht om Joey onmiddellijk over te brengen naar een medische post in Paramaribo, ver weg van de kreek. “Uit het zicht, uit het hart,” dacht Henderson. Maar de Coropina laat zich niet verplaatsen met een legertruck.

Terwijl Joey in een ambulance werd geladen, begon Mike, die als enige getuige van de aanval was achtergebleven, door te draaien. Hij wist dat hij de volgende was. De Kapitein riep Mike op zijn kantoor. Het was een kleine, houten barak waar de ventilator traag de vochtige lucht rondpompte.

“Soldaat, vertel me de waarheid,” zei Henderson terwijl hij een sigaar opstak. “Wat hebben jij en Joey daar bij die kreek gedaan? Was er een lokale bewoner bij betrokken? Hebben jullie ruzie gekregen met de marrons?”

Mike trilde over zijn hele lichaam. De geur van rottend kreekwater, die hij sinds die middag aan zijn kleren had hangen, werd sterker in de kleine ruimte. “Kapitein, we hebben niets gedaan. Er was een meisje… ze deed de was. En toen… toen Joey haar wilde benaderen, gebeurde er iets. Ze sprak woorden die ik niet begreep. En nu… nu is ze overal.”

Henderson sloeg met zijn vuist op tafel. “Houd op met die lokale onzin, Mike! We zijn hier om een land te verdedigen, niet om bang te zijn voor sprookjes van de jungle. Je gaat terug naar je post en je houdt je mond tegen de andere manschappen. Als ik nog één woord hoor over vloeken of zwarte magie, vlieg je de cel in voor insubordinatie.”

Maar terwijl de Kapitein sprak, gebeurde er iets vreemds. De papieren op zijn bureau begonnen nat te worden. Eerst dacht Henderson dat het door de luchtvochtigheid kwam, maar de inkt begon uit te lopen in donkere kringen. In het midden van het kantoor begon een plas water te ontstaan, precies onder de stoel van Mike. Het water was zwart en rook naar modder en dood.

“Wat is dit?!” schreeuwde Henderson. Hij keek naar Mike, maar de soldaat staarde wezenloos voor zich uit. Uit de mouwen van Mike’s legeruniform begon water te sijpelen. Het was alsof zijn hele lichaam veranderde in een spons die het water van de kreek opzoog.

Buiten de barak begon de lucht plotseling te betrekken. De Surinaamse arbeiders die in de buurt waren, stopten met hun werk en keken naar de lucht. Er viel geen regen, maar een dichte, zwarte mist kwam vanuit de richting van de Coropina het kamp binnendrijven. Het was een mist die niet koud aanvoelde, maar zwaar en verstikkend, als natte doeken die om je gezicht worden gewikkeld.

In Paramaribo kwam de ambulance met Joey nooit aan bij het hospitaal. De chauffeurs verklaarden later dat de weg plotseling was veranderd in een moeras. De wielen van de zware truck zakten weg in de modder, en terwijl ze hulp probeerden te halen, hoorden ze een ijselijke schreeuw vanuit de laadbak. Toen ze de deuren openden, vonden ze Joey niet meer op zijn brancard. De laadruimte was tot de rand gevuld met zwart water, en in het water dreef alleen Joey’s legerhelm. Van de man zelf was geen spoor meer te bekennen, alsof hij was opgelost in de vloeistof.

Terug in het kamp werd Mike gevonden in de cel waar Henderson hem uiteindelijk in had laten opsluiten om hem het zwijgen op te leggen. Hij zat in een hoekje, zijn knieën tegen zijn borst gedrukt. Zijn haar was grijs geworden in één nacht. Hij sprak geen woord meer, behalve één zin die hij urenlang herhaalde, een zin die de getuige die het dagboek schreef nooit meer zou vergeten:

“Ze wast niet meer aan de oever… ze wast in mijn bloed.”

De Amerikaanse legerleiding besloot de post nabij de kreek onmiddellijk te ontruimen. De officiële lezing was “onhygiënische omstandigheden en een uitbraak van een onbekende tropische koorts”. De dossiers over Joey en Mike werden als ‘Missing in Action’ gearchiveerd. Maar de lokale mensen wisten dat de kreek haar recht had gehaald.

Het meisje was verdwenen, maar de plek waar ze haar laatste adem uitblies, bleef geladen. Men zegt dat als je vandaag de dag bij de Colakreek bent, net voordat de zon ondergaat en de drukte van de badgasten verstomt, je nog steeds het geluid kunt horen. Klap. Klap. Klap. Het geluid van natte stof tegen de stenen.

En sommigen beweren dat ze in de reflectie van het donkere water soms de schim van een Amerikaanse legerhelm zien drijven, een eeuwige herinnering dat sommige schulden nooit kunnen worden afbetaald met geld, maar alleen met de ziel.